به گزارش خبرگزاری ایسنا، وزارت انرژی آمریکا در ماه آگوست ۵۰۰ میلیون دلار به هفت شرکت فعال در زمینه مواد معدنی مورد استفاده در باتری، تولید باتری و بازیافت اختصاص داد؛ اما تحلیلگران و مدیران صنعت میگویند این بودجه برای کاهش چشمگیر وابستگی آمریکا به چین در زنجیره تأمین جهانی باتری کافی نیست.
این حمایتهای مالی، نخستین مرحله پرداخت از محل دو برنامه وزارت انرژی آمریکا با بودجهای سه میلیارد دلاری برای هرکدام است. این برنامهها در چارچوب قانون سرمایهگذاری در زیرساخت و مشاغل و در دوره ریاستجمهوری جو بایدن ایجاد شدند و اکنون دونالد ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، اجرای آنها را آغاز کرده است.
دولت ترامپ همچنین اعتبارهای مالیاتی فدرال خودروهای برقی و شماری دیگر از سیاستهای دولت بایدن در زمینه باتری و خودروهای برقی را لغو کرده است. بر اساس دادههای «اطلس پابلیک پالیسی»، تاکنون حدود ۲۴ میلیارد دلار از پروژههای باتری که از ژانویه ۲۰۲۵ اعلام شده بودند، لغو شدهاند.
طبق اعلام آژانس بینالمللی انرژی، چین حدود ۸۵ درصد تولید جهانی مواد فعال کاتد باتری خودروهای برقی و بیش از ۹۰ درصد تولید مواد فعال آند را در اختیار دارد. حدود چهارپنجم سلولهای باتری جهان نیز در چین تولید میشود.
چین در مرحله پالایش مواد معدنی نیز سلطه چشمگیری دارد. ریف سالی، مدیرعامل شرکت «لایلاک سولوشنز» (Lilac Solutions) و یکی از دریافتکنندگان کمک وزارت انرژی آمریکا، گفت ۹۵ درصد «اسپودومن» ــ نوعی کانی حاوی لیتیوم ــ در چین فرآوری میشود.
برخی شرکتهای دریافتکننده بودجه وزارت انرژی آمریکا، بخشهایی از زنجیره تأمین را هدف گرفتهاند که چین در آنها برتری دارد. شرکت «کورشل تکنولوژیز» ۵۰ میلیون دلار دریافت کرده و آندهای باتری خود را با استفاده از سیلیکون استخراجشده در آمریکا تولید میکند؛ اقدامی که وابستگی به گرافیت چین، ماده مورد استفاده بیشتر تولیدکنندگان، را کاهش میدهد.
شرکت «لایلاک سولوشنز» نیز ۱۰۰ میلیون دلار دریافت کرده است. این شرکت با استفاده از فناوریای، لیتیوم را از آب شور استخراج میکند و به این ترتیب میتواند مرحله فرآوری را دور بزند؛ مرحلهای که به گفته سالی، چین کنترل بسیار شدیدی بر آن دارد.
ریچارد وانگ، مدیرعامل شرکت «وایا انرژی» (Voya Energy)، گفت شرکت چینی «کاتل» که بزرگترین تولیدکننده باتری خودروهای برقی و سامانههای ذخیرهسازی انرژی در جهان است، در زمینه فناوری و تولید به برتری قابلتوجهی دست یافته و رقابت با آن دشوار است. او افزود: «آنها یکی از معدود شرکتهای تولیدکننده باتری در جهان هستند که علاوه بر درآمد بالا، به دلیل قدرت بالای خود در زمینه تولید و زنجیره تأمین، سودآوری قابلتوجهی نیز دارند.»
شکاف میان دو کشور در استقبال از خودروهای برقی نیز این چالش را تشدید کرده است. بر اساس آمار انجمن خودروهای سواری چین، خودروهای موسوم به «انرژی نو» که خودروهای هیبریدی، برقی و مدلهای دارای برد گسترده را شامل میشوند، در ماه جولای ۶۵ درصد از فروش خودروهای سواری چین را به خود اختصاص دادند. این رقم بسیار بیشتر از سهم حدود ۲۴ درصدی خودروهای برقی و سایر خودروهای برقیشده از فروش خودرو در آمریکا در سهماهه دوم ۲۰۲۶ است.
وبسایت کوارتز گزارش داد سلطه چین بر بخش پالایش مواد معدنی، با وجود تعهد چندساله دولتها برای ایجاد زنجیرههای تأمین جایگزین، افزایش یافته است. ریشه این وضعیت به گلوگاههای ساختاری زنجیره تأمین باتری بازمیگردد. بخش عمده سنگ معدن لیتیوم جهان خارج از چین استخراج میشود، اما برای فرآوری به این کشور ارسال میشود؛ وابستگیای که چین در سال ۲۰۲۵ با اعمال محدودیتهای صادراتی بر عناصر نادر خاکی و دیگر مواد معدنی، آن را تقویت کرد.