طبق گزارش منتشرشده از سوی خبرگزاری ایسنا، سردار سرتیپ دوم پاسدار حسین محبی در آیین تقدیر از خبرنگاران که در تاریخ ۱۸ شهریورماه برگزار شد، با اشاره به تأثیرگذاری و چشمگیری تلاشهای رسانهها در جنگهای اخیر، اظهار کرد که این مجاهدت رسانهای بهطور قطع در تاریخ ماندگار خواهد شد. وی افزود: ما مقاطع مختلفی از جنگ با یکی از قدرتهای بزرگ جهان را پشت سر گذاشتهایم، اما این به معنای پایان جنگ نیست و همچنان چالشهای دیگری پیش روی کشور وجود دارد.
محبی جنگ امروز را جنگی ترکیبی توصیف کرد و تأکید کرد که یکی از مهمترین عرصههای این جنگ، عرصه رسانه است. به گفته وی، به دلیل تأثیر عمیق و گسترده رسانه بر افکار عمومی، میتوان گفت رسانه یکی از مهمترین میدانهای نبرد به شمار میرود.
وی با بیان اینکه تاریخ در آینده درباره عملکرد رسانهها قضاوت خواهد کرد، تصریح کرد که مسئولیت رسانه تنها به روایتگری محدود نمیشود؛ بلکه روایتگری صحیح، مقابله با دشمن و سرمایهسازی از جمله وظایف اصلی رسانهها است. محبی تأکید کرد که روایت درست باید واقعی، صحیح و مبتنی بر شناخت دقیق ابعاد و زوایای پنهان جنگ باشد. آنچه در میدان جنگ بهوضوح قابل مشاهده است، نیاز چندانی به توضیح ندارد، اما زوایای پنهان و ابعاد مختلف جنگ باید بهطور دقیق روایت شود تا هم مردم امروز و هم نسلهای آینده تصویری واقعی از این مقطع تاریخی داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد که برای روایت درست جنگ، شناخت عمیق از خود جنگ، عرصهها و صحنههای آن، بازیگران، اهداف و جهتگیریها ضروری است. همچنین باید راههای برونرفت از جنگ نیز ترسیم شود؛ بنابراین شناخت جنگ برای اهالی رسانه باید عمیقتر از سایر اقشار جامعه باشد.
محبی با تأکید بر تغییر جایگاه رسانه در جنگهای جدید، گفت: دشمن امروز با استفاده از رسانه با ما میجنگد و نه تنها از آن برای روایتگری استفاده میکند. بنابراین ما نیز باید با استفاده از رسانه به مقابله با دشمن بپردازیم. رسانه امروز تنها روایتگر نیست؛ بلکه بخشی از جنگ است. طرحهای اطلاعرسانی و رسانهای جزئی از طرحهای عملیات جنگی محسوب میشوند و ابزارهای رسانهای نیز بخشی از ابزارهای جنگ به شمار میروند.
معاون روابط عمومی سپاه ادامه داد که عرصه جنگ رسانهای میتواند حتی بر جنگ فیزیکی پیشی بگیرد. رسانه میتواند پیش از آغاز جنگ، آن را به شکست بکشاند و در حین جنگ با تزریق ناامیدی و سستی اراده، بر سرنوشت میدان تأثیر بگذارد. رسانه میتواند ارادهها را تقویت کرده و احساس مسئولیت ایجاد کند و انسانها را برای حضور در میدان آماده سازد و روحیه وطندوستی، دفاع از تمامیت ارضی، نظامدوستی، آرمانخواهی و آزادگی را در جامعه احیا کند.
محبی با اشاره به تفاوتهای اساسی رسانه امروز با رسانه گذشته، اظهار کرد که رسانه در گذشته عمدتاً روایتگر بود، اما امروز میتواند روایتساز و حتی واقعیتساز باشد. وظیفه رسانه تنها روایت واقعیتهای موجود نیست؛ بلکه باید آینده مطلوب را ترسیم کرده و برای ساختن آن نقشآفرینی کند. وی افزود که گاهی تصور میکنیم آینده ادامه روند گذشته است، اما در واقع این خود ما هستیم که آینده را میسازیم و تصمیمهای امروز ماست که تعیین میکند پنج، ۱۰ یا ۲۰ سال آینده چگونه جامعهای خواهیم داشت.
سخنگوی سپاه با تأکید بر نقش رسانه در ساختن آینده، گفت: اگر امروز تصمیم بگیریم که در سالهای آینده مردمی سلحشور، شجاع، سالم، نظامدوست، اسلامخواه، آرمانخواه و آزاده داشته باشیم، باید از امروز این ارزشها را در جامعه ترویج کنیم.
وی همچنین بر ضرورت تقویت خودباوری ملی تأکید کرد و گفت: وظیفه رسانه این است که ظرفیتها و سرمایههای واقعی کشور را به جامعه معرفی کند. باید به مردم بگوییم که ما سرمایه داریم و اگر به قدرت داخلی و خودباوری خود متکی باشیم، ظرفیتهای بزرگی برای پیشرفت در اختیار داریم.
معاون روابط عمومی سپاه، جوانان متخصص و توانمند کشور را یکی از مهمترین سرمایههای ملی دانست و گفت: آنچه امروز در عرصههای مختلف دفاعی و فناورانه کشور مشاهده میشود، حاصل سرمایههای فکری و تخصصی جوانان ایرانی است و این سرمایهها باید تقویت و معرفی شوند.
محبی با تأکید بر ضرورت سرمایهسازی رسانهای از دستاوردهای کشور، گفت: اتفاقات مهمی که امروز در کشور رخ میدهد، باید به سرمایه تبدیل شود. اگر رسانه از کنار این اتفاقات بهسادگی عبور کند و آنها را روایت نکند، ممکن است این دستاوردها در گذر زمان به فراموشی سپرده شوند. رسانه باید این دستاوردها را به اشکال مختلف، در گزارشها، خبرها، برنامههای تحلیلی و قالبهای آموزشی روایت کند تا در ذهن مردم و حافظه تاریخی کشور ماندگار شود.
وی همدلی و همراهی مردم و مسئولان در شرایط جنگی را یکی دیگر از سرمایههای مهم کشور عنوان کرد و گفت: اینکه مردم، نیروهای مسلح و دولت در یک هماوردی همدلانه در کنار یکدیگر قرار میگیرند و این وحدت و انسجام توجه جهانیان را به خود جلب میکند، سرمایهای ارزشمند برای کشور است و بخش مهمی از پاسداشت این سرمایه بر عهده رسانههاست.
معاون روابط عمومی سپاه با اشاره به اهمیت «اراده» در پیروزی ملتها اظهار کرد: آنچه در نهایت تعیینکننده است، اراده، عزم و باور انسانهاست و آنچه شکست ایجاد میکند، سستی ارادهها و ایجاد شک و تردید در باورها و خودباوری ملتهاست. دشمن تلاش میکند با استفاده از ظرفیتهای رسانهای و عملیات روانی، در اراده مردم تزلزل ایجاد کند و با برجستهسازی مشکلات اقتصادی و فشارهای ناشی از جنگ، این تصور را به وجود آورد که مقاومت و ایستادگی نتیجهای ندارد.
محبی در ادامه جنگ اخیر را دارای ویژگیهای منحصربهفرد دانست و گفت: یکی از مهمترین ویژگیهای این جنگ، ادراکی بودن آن با پشتوانه اقدامات نظامی است. هدف دشمن تنها اصابت به اهداف نظامی، زیرساختهای اقتصادی یا ترور فرماندهان و مسئولان نیست؛ بلکه در لایه پنهان این اقدامات، تلاش برای ایجاد یک ادراک خاص در جامعه وجود دارد و میخواهد این تصور را ایجاد کند که پشتیبان گروههای مختلف ضدانقلاب، اغتشاشگران و گروهکهای تجزیهطلب قرار است و از آنها حمایت میکند.
وی دومین ویژگی جنگ را فناورانه بودن آن عنوان کرد و گفت: امروز فناوری در میدان جنگ نقش تعیینکنندهای دارد و هوش مصنوعی، سامانههای نرمافزاری فرماندهی، دادههای باز و تجاری، پهپادها و حسگرهای متعدد، فرآیند رصد، جمعآوری داده، پردازش، هدفگیری و شلیک را به چند ثانیه کاهش دادهاند. این تحول نشان میدهد که جنگ آینده بیش از گذشته با فناوری گره خورده است و رسانه نیز باید این ابعاد را برای جامعه تبیین کند.
محبی در ادامه، بازگشت جغرافیا به معادلات جنگ را مورد توجه قرار داد و گفت: تحولات اخیر نشان داد که جغرافیا بار دیگر به یکی از مؤلفههای تعیینکننده در معادلات جنگ تبدیل شده است. امروز تنگه هرمز بخشی از جغرافیای جنگ است و به یکی از ابزارهای مهم و اثرگذار در معادلات جنگ تبدیل شده و تحولات آن میتواند زنجیره تأمین انرژی و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
حجت الاسلام حسینی دیباجی، مسئول نمایندگی ولیفقیه در سپاه روحالله استان مرکزی نیز گفت: یکی از مهمترین عوامل تحولات فرهنگی، تلاش برای تضعیف هویت فردی، ملی و دینی جوانان از طریق رسانه است. برخی تحولات فرهنگی یکشبه ایجاد نشدهاند، بلکه حاصل برنامهریزی، پشتیبانی رسانهای، مالی و سازمانی و طی یک روند تدریجی بودهاند. برای توقف روندهای فرهنگی نامطلوب، باید شتابدهندهها و پشتیبانهای این روندها شناسایی و با آنها مقابله شود.
وی با تأکید بر اینکه نباید همه مسئولیت وضعیت فرهنگی جامعه را متوجه زنان و دختران دانست، گفت: بخشی از رفتارهای اجتماعی نتیجه فرآیندهایی است که در فضای رسانهای و فرهنگی شکل گرفته و باید عوامل مؤثر بر این فرآیندها مورد توجه قرار گیرد.
حسینی دیباجی یکی از محورهای مهم فعالیت رسانهای دشمن را «هویتزدایی» دانست و اظهار کرد: رسانههای غربی تلاش کردهاند هویت فردی، ملی و دینی جوانان ایرانی را تحت تأثیر قرار دهند. بر این اساس رسانهها باید در معرفی ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی و تمدنی ایران نقش فعال داشته باشند و اجازه ندهند تصویر نادرستی از کشور در ذهن نسل جوان شکل بگیرد.
وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از خودتحقیری گفت: رسانهها باید دستاوردهای داخلی را نیز بهدرستی ببینند و معرفی کنند و اجازه ندهند دستاوردهای کشور در مقایسه با نمونههای خارجی نادیده گرفته شود. استقلال فراتر از قدرت اقتصادی و فناوری است. استقلال واقعی به معنای برخورداری از قدرت تصمیمگیری مستقل است و ایران طی دهههای گذشته با وجود فشارها، تحریمها و تهدیدهای مختلف توانسته است مسیر خود را حفظ کند.